دەربارەی نەخۆشیە دەروونییەكان

توانا ئەمین

ئێستا وا بەرەو ساڵی ٢٠١٨ دەڕۆین، تا ئەم كاتە بەپێی ئامارە دیاریكراوەكانی نەخۆشی دەروونی نزیك ٤٥٠ ملیۆن كەس لەجیهاندا تووشی نەخۆشیە دەروونی‌و ڕەفتارییەكان بوونەتەوە،  ساڵانە نزیكی یەك ملیۆن كەس بەهۆی ئەو بارە دەروونیەی هەیەتی پەنا دەباتە بەر خۆكوشتن.

بەڵام با بزانین، ئایا نەخۆشی دەروونی چیە؟ هۆكار چییە كەسێك تووشی نەخۆشی دەروونی دەبێت؟ ئایا ژینگەی ئیستای كوردستان ڕۆڵ دەبینێت بۆ ئەوەی كەسێك تووشی نەخۆشی دەروونی بێت؟

نەخۆشی دەروونی بارێكی نا ئاساییە كە كار دەكاتە سەر بیركردنەوە‌و هەست‌و ڕەفتاری مرۆڤ بەنیشانەی جەستەو دەروونی جیاواز.(وەك خەمۆكی‌و دڵەڕاوكێ‌و شیزۆفرینیا...).

گەر باسی هۆكارەكانی تووشبوون بەنەخۆشی دەروونی بكەین، بەدەقیقی بۆمان ڕوون نابێتەوە هۆكارەكە چیە بەڵام ئەوەی كە زانستی نەخۆشیە دەروونییەكان دركی پێدەكات دابەشی دەكات بۆ دوو هۆكاری سەرەكی ئەوەیش هۆكاری ناوەكی وەك (بۆماوە، گۆڕان لەئاستی ماددە كیمیایەكانی لەش، شێوەی مێشك)، دووەمین هۆكار هۆكاری دەرەكییە، وەك (ژینگەی نیشتەجێبوون، باروودۆخی وڵات، گۆڕانكاری كۆمەڵایەتی‌و ئابووری، هۆكاری ڕۆشنبیری، كۆمەڵگەو كەلتور) هەموو ئەمانەی سەرەوە هۆكارێكن بۆ تووشبوون بەڵام ناتوانرێت بەتەنها بڕیار بدرێت كە كامیان بەتەواوەی هۆكاری سەرەكییە.

ئەگەر باسی یەكێك لەو هۆكارە سەرەكیانە بكەین ئەویش هۆكاری دەرەكییە، كە زۆربەی توێژینەوەكان ئاماژەی پێئەدەن كە دەورێكی گرنگ دەبینێت بۆ تووشبوون بەنەخۆشی دەروونی.

 باسەیری باردودۆخی كوردستان بكەین، لەئێستادا دەبینین تەواو رێخۆشكەرە بۆ ئەوەی كەسێك تووشی نەخۆشی دەروونی یان گرفتی دەروونی بێت، چۆن؟ با سەیری ئەم خاڵانەی خوارەوە بكەین:

١-گۆڕانی بارودۆخی ئابووری: ئاستی ئابووری بژێوی خەڵك ڕووی لەلاوازی كردووە كە بەجیاوازیەكی زۆر لەساڵانی ڕابردوو دەبینین خەڵكانێك هەن ناتوانن كۆمەڵێك لەپێداوستی سەرەكی رۆژانە بۆ خۆیان‌و خێزانەكەیان دابین بكەن، ئەمە چەندان گرفتی دەروونی بەدوای خۆیدا دێنێت.

٢- كاتێك گۆڕان لەئاستی ئابووری خەڵكدا ڕوودەدات راستەوخۆ كار دەكاتە سەر خێزان‌و كێشەی خێزانی دێنیێتە ئارا، ئەو كێشە خێزانیانەش بە بەردەوامی كێشە بۆ تاكەكانی ناو خێزان درووست دەكات‌و پاشان تاكەكان توشی نەخۆشی دەروونی دەكات (بەنموونە وەك خەمۆكی‌و دڵەڕاوكێ).

٣- نەبوونی ئاستی هۆشیاری‌و رۆشنبیری دەروونی تاكی كورد هۆكارێكە، كاتێك كەسێك كێشەیەكی دەروونی تووش دەبێت شەرم دەكات بچێت داوای هاوكاری دەروونی بكات، لاوازی لەتوانای خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانی بارودۆخی ژیان، كە خۆگونجاندن مەرجێكی دەروون دروستیە.

٤- گۆڕانی باری سیاسی‌و ئەو هەموو كوشتاری‌و خوێنڕێژی‌و شەڕ ڕوو لەناوچەكانی كوردستان دەكات راستەوخۆ كار دەكاتە سەر دەروونی تاك، بەمەش هەنگاوێكی نزیك دەبێت بۆ ئەوەی تاك توشی جۆرێك لەنەخۆشی دەروونی بێت كە پێی دەڵین نەخۆشی (زەبری پاش فشاری دەروونی).

٥- بەڵێندانی سیاسیەكان بەتاكی ناو كۆمەڵگەو پاشان بەجێنەگەیاندنی بەڵێنەكانییان تاك توشی بێ هیوای‌و بێ ئومێدی ڕەشبینی‌و دڵەڕاوكێ دەكات.

بەهیوای دەروون دروستی‌و لەش ساغی بۆ تاكی كورد.
 
بەكالۆریۆس لە كلینیكەڵ سایكۆلۆجی


PM:03:40:12/11/2017




ئه‌م بابه‌ته 49 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌