چاكسازی كارگێڕی

عوبێد مام ڕەسوڵ

بریتیە لەگۆڕانكاری بەردەوام و پلان بۆداڕێژراوی پیویست و گشتگیر لەسەرجەم ئاستە جیا جیاكانی كارگێڕیدا، بەمەبەستی چارەسەركردنی سەرجەم ئەو كێشەو گیرو گرفتانەی كە ڕوبەڕوی سیستەمی بەڕێوەبردن ئەبێتەوە، ئەمەش لە ڕێگەی ڕێكخستنەوەی پەیكەری كارگێڕی و گەشەدان بە سامانە مرۆییەكان و نوێكردنەوەی زانیاریەكان و ڕێكخستنەوەی یاساو ڕێساكانی بەڕێوەبردن و ئاسانكاری لە ڕاپەڕاندنی كارەكاندا و پشت بەستن بەتەكنەلۆجیا بەشێوەیەكی فروان و خۆ گونجاندن لەگەڵ ژینگەی گشتیدا بەمەبەستی گەیشتن بە ئامانجە دیاریكراوەكان.

* هەنگاوەكانی چاكسازی

 ۱ـ درككردن بە زەرورەتی ئەنجامدانی پرۆسەی چاكسازی.

۲ـ كۆكردنەوەو شیكردنەوەی زانیاریەكان:
ئەمەش لە ڕێگەی كۆكردنەوەو ئامادەكردنی داتای پێویست سەبارەت بە ڕێكخستنی گارگێڕی و ئامانجەكان و بەرەو پێشچوونی كارەكان و شێوازی ڕەفتارو هەڵوسەكەوتكردن لەگەڵ كاروبارەكان و بارودۆخی دارای و سیستەمی كارو تاكەكان بەشێوەیەكی گشتی.

۳ـ ڕەخساندنی بارودۆخ و ژینگەیەكی لەبارو گونجاو بۆ ئەنجامدانی پرۆسەكە.

٤ـ دیاریكردن و دۆزینەوەی جیاوازیەكان:
ئەمەش لەڕێگەی زانین و دۆزینەوەی جیاوازیەكان لە نێوان ئاستی جێبەجێكردن لەئێستاداو گەیشتن بەو ئاستەی كە لە پلاندا دیاریكراوە،ئەمەش لەڕێگەی شیكردنەوەی تەواو بۆ ئامانجی بەدیهاتوو و تواناو لێهاتووی تاكەكان و توانای كێبڕكێ و تەواوكردنی كارەكان لەكاتی دیاریكراو و هەڵسەنگاندنی ئاستی جێ بەجێكردن و شیكردنەوەو ووڵامدانەوەی سكاڵاكان و ئامادەكردنی پێداویستیەكان بەشێوەیەكی گشتی.

٥ـ دیاریكردنی لایەنی بەرپرس بۆ هەستان بەئەنجامدانی پرۆسەی چاكسازی.

٦ـ دابینكردنی پێداویستیە مادی و دارای و زانیاریەكان بۆ ئەنجامدانی پرۆسەكە.

۷ـ پرۆگرامی ڕاهێنان و گەشەپێدان:
پرۆسەی پلان دانان و ڕاهێنان بەكۆمەڵێك پرۆسەیەكە بە قۆناغی جیاوازدا تێدەپەڕێت كە دەتوانین كورتیان بكەینەوە لەم خاڵانەی لای خوارەوەدا.
ٲـ دیاریكردنی ئامانجەكانی پرۆسەی ڕاهێنان.
ب ـ دیاریكردنی ئەو ئەو چینە لە تاكەكان كە پێویستە ڕاهێنانیان پێبكرێت.
ج ـ داڕشتنی پڕۆگرامی خولی ڕاهێنانەكە.
د ـ دیاریكردنی كات و شوێنی گونجاو بۆ ئەنجامدانی خولی ڕاهێنانەكە.
هـ ـ دابینكردنی پێداویستیە مادی و دارای و زانیاری و مرۆیەكانی پرۆسەكە.
و ـ دانان و دیاریكردنی كاتی دەست پێكردن و كۆتای خولی ڕاهێنانەكە.
ی ـ دیاریكردنی ئەو تواناو لێهاتوویانەی كە هەڵدەستێت بەئەنجامدانی پرۆسەی ڕاهێنانەكە.
م ـ جێبەجێكردنی پرۆسەكە كە گرنگترین قۆناغی پرۆسەكەیە.

٨ ـ بەردەوامی پرۆسەكە:
پێویستە پرۆسەی چاكسازی پرۆسەیەكی بەردەوام بێت بەپێی پێوەرە زانستیەكان و بەشێوەیەكی بابەتیانە بە جۆرێك كەدووربێت لە هەرجۆرە لایەنگریەك.

۹ـ هەڵسەنگاندن:
 هەڵسەنگاندنی تەواوی قۆناغەكانی پێشووتر بۆ زانینی ئاستی كاریگەری پرۆسەی ڕاهێنانەكە.

* ....گرنگترین لایەنەكانی چاكسازی كارگێڕی:

۱ـ دووبارە ڕێكخستنەوەی پەیكەری كارگێڕی.
۲ـ گەشەپێدانی سامانە مرۆیی و مادی و دارای و زانیاریەكان.
۳ـ دووبارە ڕێكختنەوەی پەیوەندیەكان.
٤ـ دووبارە ڕێكخستنەوەو پێداچوونەوە بە یاساو ڕێساكاندا.

* ـ .... ستراتیجی چاكسازی كاگێڕی:

۱ـ ئامادەكردنی دیكۆمێنت و بەڵگەی نوێ و پێویست و خستنە ڕویان بەمەبەستی كەڵك لێوەرگرتنیان وەكو سەرچاوە لەئاستە كارگێڕیە جیاوازەكاندا، وەدیاریكردنی ئەرك و بەرپرسیارێتیەكان و دووبارە ڕێكخستنەوەیان.

۲ـ گەشەپێدانی تواناو لێهاتووی سەركردەكان بەڕێگاو شێوازیجۆراو جۆر و ئاشناكردنیان بەسیستەمی كارگێڕی هاوچەرخ و شێوازی بڕیاردانی زانستی پلان بۆ دانراو و گەشەپێدانی توانا كارگێڕی و هونەریەكانیان.

۳ـ پەیڕەوكردنی دیموكراتی و كاری بەكۆمەڵ و بەشداریكردن لە بڕیارداندا، كەئەمانەش دەبنە هۆكاری زیادبوونی لایەنگری و دڵسۆزی و كەم بوونەوەی لەمپەرەكانی بەرەم پرۆسەی چاكسازی.
٤ـ  پارێزگاریكردن لە سامانە مرۆییەكان لەڕێگەی بەهێزكردنی تواناو لێهاتویەكانیان و چاكردنی ئاستی جێ بەجێكردنیان و ڕەخساندنی ژینگەی كاری گونجاو و دابینكردنی بیمەی تەندروستی و كۆمەڵاتی.
٥ـ گرنگیدان بە پڕۆگرام و پرۆسەی چاكسازی كارگێڕی و پابەندبوون بە بنەما ئاكاریەكان و دڵسۆزی لە بەڕێوەبردندا و ڕونی و ڕاشكاوی لەكاروبارەكاندا.

* گرنگی چاكسازی كارگێڕی:

دەتوانین بڵێین ئامانج لە پرۆسەی چاكسازی كارگێڕی بریتیە لە ئەنجامدانی چاكسازی ڕیشەیی لە سیستەمی كارگێڕیدا، بەمەبەستی باشتركردنی ئاستی جێ بەجێكردن و بەرزكردنەوەی توانای دامەزراوەكان و گونجانیان لەگەڵ گۆڕانكاریەكان و گەشەكردن و بەرەوپێش چونەكانی بواری تەكنەلۆجیادا ، وە لەپێناو زاڵبوون بەسەر ئەو هەڕەشەو مەترسیانەی كە لەژینگەی دەرەكی و ناوخۆیدا ڕوو بەڕووی سیستەمی بەڕێوەبردن دەبێتەوە.
دەتوانین بڵێین پرۆسەی چاكسازی پرۆسەیەكی دینامیكی بەردەوامەو لەخاڵێكدا كۆتای پێنایەت.

*ـ لەگرنگترین ئامانجەكانی چاكسازی كاگێڕی:

۱ـ ئاڕاستەكردنی كاگێڕی لە تەواوی ئاستە جیاوازەكاندا ڕوەو گەشەپێدانی توانكان.
۲ـ دووبارە داڕشتنەوەی پەیكەری كارگێڕی بەشێوەیەك كە بەئاسانترین شێوە توانای خۆ گونجاندنی هەبێت لەگەڵ گۆڕانكاریە خێراكان و گەشەكردن و بەرەو پێش چونەكاندا.
۳ـ پەیڕەكردنی ڕێبازی لامەركەزی و دوركەوتنەوە لەناوەندگەرێتی و دابەشكردنی دەسەڵاتەكان لەسەر بنەمای پسپۆڕی و لێهاتوویی.
٤ـ  هەزمكردنی پرۆسەی چاكسازی كارگێڕی بەتایبەتی لە بواری سامانەمرۆییەكاندا لەڕوی چەندێتی و چۆنێتیەوە.
٥ـ گەشەپێدانی ڕێگاو شێوازەكانی سیستەمی بەڕێوەبردن.
٦ـ پشت بەستن بەتەكنەلۆجیا بەشێوەیەكی فراوان و بە ئەلیكترنی كردنی سەرجەم دامەزراوەكان.
۷ـ پاڵپشتی كردنی دامەزراوە كارگێڕیەكان لەڕوی ئابوری و زانیاری و مادی و مرۆیەوە.
٨ـ گۆڕینی ڕوئیای داهاتووی كاگێڕی ڕوەو ڕابوون لە تێكڕای بوارە جیاوازەكاندا.
۹ـ ئاسانكاری لەجێبەجێكردنی كارەكاندا و دوركەوتنەوە لە ڕۆتینی زۆرو ناپێویست.
۱۰ـ دووبارە داڕشتنەوەی مەهامەكانی كارگێڕی و نوێكردنەوەو گەشە پێدانیان لەبوارەكانی (پ) دووبارە داڕشتنەوەی مەهامەكانی كارگێڕی و نوێكردنەوەو گەشە پێدانیان لەبوارەكانی (پلاندانان و ڕێخستن و ئاڕاستەكردن و چاودێریكردن و هەڵسەنگاندن) و هەماهەنگی و زانیاری و جێبەجێكردن و وازهێنان لە فرە بڕیاری و ناڕونی لەمانجەكاندا.
۱۱ـ بەرزكردنەوەی هورەی كارمەندەكان و زیادكردنی دڵسۆزی و لایەنگری و خۆش ویستنی كارەكان لەلایەن تاكەكانەوە.
۱۲ـ دروستكردنی متمانەوە گیانی هەماهەنگی و هاوكاری و كاركردن بەگروپ.

*هۆكارەكانی سەركەوتنی پرۆسەی چاكسازی كاگێڕی:

۱ـ بوونی پلان و پڕۆگرامی زانستی و بابەتیانە بۆ پرۆسەكە.
۲ـ ڕەخساندنی هەلی بەشداریپێكردن و بوونی هەماهەنگی لەسەرجەم ئاستەكانی بەڕێوەبردندا.
۳ـ بەهێزی ڕەگەزەكانی پرۆسەكە.
٤ـ دابینكردن و ئامادەكردنی سەرچاوەی دارای.
٥ـ پاڵپشتی كردن و بەردەوامی پرۆسەكە.
٦ـ لەگەڵ پرۆسەی چاكسازی كارگێڕیدا دەست بكرێت بە پرۆسەی چاكسازی لە تەواوی بوارەكانیتردا.

* ڕێگریەكانی بەردەم پرۆسەی چاكسازی كارگێڕی:

یەكەم: هۆكارە دەرەكیەكان

ٲـ ڕۆشنبیری گشتی و كلتوری كۆمەڵایەتی.
ب ـ كاردانەوەی خاوەن پلەوپایەكان لە بەرامبەر جێبەجێكردنی پلانی پرۆسەی چاكسازی كارگێڕیدا.
ج ـ كەم توانای لایەنی پەیوەندیدار لە جێبەجێكردنی هەنگاوەكانی پرۆسەكە.

 دووەم: هۆكارە ناوخۆییەكان

ٲـ نەبوونی پەرۆشی لەلایە بەرپرسەكانەوە بۆ ئەنجامدانی پرۆسەكە.
ب ـ دەستەبەر نەكردنی پێداویستیەكانی تەواوی قۆناغەكانی پرۆسەكە.
ج ـ ڕێگریە یاسای و كاگێڕیەكان.
د ـ ناجێگیری بارودۆخی ئابوری و سیاسی و كۆمەڵایەتی.
ه ـ ناڕونی لەو ئامانجانەی كەپرۆسەكە دەیەوێت بەدی بهێنێت.
و ـ بوونی یاساو ڕێسای ڕەق و كۆن.
ی ـ نەبوونی داتاو زانیاری پێویست.

* سەرچاوەكان..
۱ـ رندە أنگوان، الاصلاح والتحدیپ الاداری 2000
۲ـ عالیە عبدالحمید عارف، الاصلاح الاداری قچایافكریە و المداخل للتگویر 2002
۳ـ دیالا الحاج عارف، الاصلاح الاداری الفكر والممارسە 2003
٤ـ علی حسن الشامی، الادارە العامە والتحدیساتالاداری 1992
٥ـ فوزی حبیپ، الادرە العامە والتخگیگ الاداری 2007
٦ـ فارس الشهابی، الاصلاح الاداری
۷ـ پارف عبدالقادر ـ علی صادقی، التنمیە الاداریە والاصلاح الاداری 2006


PM:03:28:03/12/2017




ئه‌م بابه‌ته 127 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌