لەناوەوەو لەدەرەوە هەر شكست!

ئازاد ئیبراهیم ئەحمەد

هەموو دەوڵەتانی دنیا لەناو یارییەكدان ناوی (سیاسەت)ە. ئەم یارییە هەندێكجار شكستەو هەندێكجار سەركەوتن. هەندێكجار پێدان و هەندێكجار وەرگرتن. بەڵام ئەم یارییە "هەموو جارێك یارییەكی نائەخلاقی بووەو خاڵی بووە لەمۆراڵ" ئەم لێكدانەوەیەش بەدیدی ژنە فەیلەسوف "هانا ئارێنت".

تەنها گەلێك كە بكەرە سیاسییەكانی لەم یارییە سەریان دەرناچێت و دەستیان كەشفەو هەمیشە لەدۆخی شكستدان و سیاسەت بەبڕیاری دیوەخان و دەسەڵاتی مزگەوت! كردووە "میللەتی كورد"ە.

سیاسەتی كورد یان ڕاستترە بڵێین "سیاسییەكانی كورد" چی لەئاستی سیاسەتی ناوخۆیی و چی لەئاست سیاسەتی دەرەوەیشدا، سیاسیگەلێكی دەست و پێ سپین و جگە لەشكست و داكشان بۆ خاڵی سفر، شانازییەكیتریان نەداوە لەبەرۆكی مێژووی چارەكە سەدەیەك حكومەتداریان لەعێراقدا. تەنانەت هەمیشە لایەنی "چاكەخواز ! "بوونە لەنێوان دوو مەزهەبە دیارەكەی شیعەو سوننەی عەرەبدا. ئەم "چاكەخوازیی"ەیش ئەوپەڕی لاوازییبووە بۆ كورد. چونكە كورد دەیتوانی لەشەڕی نێوان شیعەو سوننەدا خۆی بەهێز بكات و ببێتە سەرداری بڕیاری سیاسی لەمێژووی سەدەیەكی داهاتووی عێراقدا، یان دۆخێكی وەها لەعێراق بخوڵقێنێت ئەمریكاو ئەنجومەنی ئاسایش پڕۆژەی دابەشبوونی عێراق بۆ سێ دەوڵەتی "كورد، شیعەو سوننە" پەسەند بكات.

لەئاستی سیاسەتی ناوخۆدا. وەك سیاسەتی ئابووری، سیاسەتی پەروەردەیی، سیاسەتی ئاوەدانكردنەوەی وڵات، سیاسەتی كشتوكاڵ و نیشتەجێكردن، سیاسەتی هێزە سیاسییەكان لەگەڵ یەكتر، بەجۆرێكە كە هەرگیز جێئومێدی ئەو نەوە نوێیە نییە ئێستا بەڕێوەیەو هەنگاو بەرەو گرتنەدەستی بڕیاری سیاسی لەئایندەدا دەنێن.

تەنانەت بەپێچەوانەی دەوڵەتانی دنیا كە ئەوان نەوە نوێیەكە دەچێتە سەر ژیانێكی شایستە كە نەوەی كۆن و سیاسەتوانەكانیان بۆیانیان فەراهەمكردووە، بەڵام سیاسییەكانی كورد لەلایەك كردەی سیاسەتیان بۆ خۆیان كردووەتە بازرگانی و تانەمرن جێیناهێڵن و دەرفەتی چوونە پێشی نەوەی نوێ نادەن لەلایەكیتریشەوە هەڵگری خراپترین جۆری سیاسەتن كە لەدنیادا هاوشێوەی نییە.

لەئاستی سیاسەتی دەرەوەیشدا. دەزگا جیهانییەكان و نوسەرە ناودارەكان و ئەنجامی سیاسەتی ڕابردووی كوردو دابەشبوونی سیاسەتی كوردی بەسەر چەندان بەرەو چەندان ئامانجی جیاوازدا، كوردی نەكردۆتە خاڵێكی دیارو بەهێز لەئاست سیاسەتی گشتی جیهانی و ناوچەكەدا. بۆیە ڕۆژ دوای ڕۆژو هەموو جوڵەیەكی سیاسییەكانی كورد ناگاتە كەنارو هەرزوو شكست دێنێت و میللەتێك دەكەوێتە گێژاوی جوڵە ناسیاسییەكانی چەند سەركردەیەكییەوە.

بەوردبوونەوە لەسیاسەتی ئەمریكا لەجیهان و عێراق و سوریاو سعودییەدا. سیاسەتی روسیا لەخاكی ئێران و رۆژهەڵات و قرم. سیاسەتی ئێران لەسوریاو یەمەن و لوبنان و عێراقدا. سیاسەتی توركیا لەزیكزاكی سیاسی لەنێوان جەمسەری ئەمریكا بۆ ڕوسیا. سیاسەتی سعودییە لەكرانەوەی دینی بۆ نزیكبوونەوە لەئەمریكاو نەرمی نواندن لەئاست ئیسرائیل و چەندان نمونەیتریش. ئەم سیگناڵانە بەمانا (سوقراتی)و (ئەفلاتونی)یەكەی سیاسەتن. بەڵام كورد، هیچ جوڵەیەكی لەم شێوەیەی نییە. تەنانەت لەمامەڵەكردنیش لەگەڵ بەغداد خاوەن سیاسەتێكی پارچەپارچەی پەرتەوازەیە بەو ئەندازەیەی بەغداد هەموو جۆرە سیاسەت و هێزێكی خۆی! لەسەر كورد تاقیدەكاتەوە.

بەمانایەكی سادەتر. ئەوەی لەڕابردوودا حوكمی كوردی كردووەو دۆزی كوردی جوڵاندووە لەناوخۆو دەرەوەیشدا، سیاسەت نەبووە بەپێوەرە (ماكیاڤیلی)یەكەی. بەڵكو هێزی حیزب و بنەماڵەو مێنتاڵێتی خێڵ بووە. تەنانەت تاك بڕیاریی و تاك لایەنیش بووە. لەبەر ئەمە بووە كورد بەمێژووی كۆن و نوێیشیەوە یەكگوتاریی و یەك سیاسەتیی و یەك ئامانجیی بەخۆیەوە نەبینیوە.

تەنانەت جگە لەجوڵە سیاسییەكانی "مام جەلال" لەماوەی دوو ویلایەتی یەك لەدوای یەكی سەرۆككۆماری لەعێراقدا. ئەگەر ڕابردووی كورد چەند جوڵەیەكیتری سیاسی وەهای تێدابووایە، كورد هەرگیز خاوەن ئەو هەموو شكستە سیاسییە نەدەبوو كە ئێستا لەمێژووەكەماندا تۆماركراوە. ئەمەش بۆخۆی جێگای پرسیارە: جگە لەكورد، چی میللەت و نیشتمانێك، هێندەی كوردو نیشتمانەكەی، توشی شكست و داگیركاری بووەتەوە لەسەر دەستی هەڵەی تاكبڕیاری سیاسییەكانی خۆی؟!.



PM:12:25:07/01/2018




ئه‌م بابه‌ته 44 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌