ئەندازیاری ئاوەدانكردنەوە و خۆشگوزەرانی

محەمەد نوری

عەلی كەمال یەكێك بووە لەسیاسییەكانی كورد لەسەردەمی پادشایەتیدا، لەیاداشتەكانیدا رووداوێك دەگێڕێتەوە، روداوەكە بەمشێوەیەیە: لەساڵانی شەستەكانی سەدەی پێشوو حەمەی ئەوڕەحمان ئاغا زیندانی دەكرێت، بەو پێیەی ئەم كەسە خاوەن دەسەڵاتێكی رەمزی و ناسراو بووە، بەڕێوەبەری بەندیخانەكە قەرەوێڵەیەكی بۆ دەنێرێتە ناو گرتوخانەكە بۆ ئەوەی لەسەر زەوییە رەقەكە نەنوێت، بەڵام ئەو قبوڵی ناكات و پێیان دەڵێت: ئەو خەڵكە چۆن لەسەر ئەو زەوییە رەق و ساردە دەنوێت منیش لەوان زیاتر نیم. حەمەی ئەوڕەحمان ئاغا بەپێوەری سەردەمی خۆی پیاوێكی سیاسیی بووە وخاوەنی كۆمەڵێك هەڵوێستە، ئەم پیاوە دەكاتە باپیری ئەم سەرۆك حكومەتەی كە ئێستا ئێمە هەمانە و خانوەكەی چەندان كیلومەتر دەبڕیت ئینجا  حەسارەكەی تەواو دەبێت. حەمەی ئەوڕەحمان ئاغا كە بەمشێوەیە مامەڵەی كردوە زەوییە رەقەكەی پێ باشتر بووە بۆ ئەوەی لەزیندانییەكانی تر خۆی جیا نەكاتەوە باپیری ئەم سەرۆك حكومەتەیە كە جگە لەشكست و كەوتن و برسیكردن هیچ بەرهەمێكی بۆ هاونیشیمانانی هەرێمەكەی پێشكەش نەكردوە.

ئەگەر تەنها ئەم دوو ساڵەی پێشوو وەك نموونەیەك وەربگرین بۆ هەڵسەنگاندنی حكومڕانییە خۆماڵییەكەمان بەئاشكرا ئەو خاڵەمان بۆ رووندەبێتەوە حكومەتی هەرێمی كوردستان لەژێر سێبەری كاك نێچیردا لەهەموو جومگەكانی حكومڕانیدا بەتەواوەتی داڕماوە و هیچ پێوەرێكی حكومەتێكی كامڵ و تەواوی تێدا نییە.

حكومڕانییەك نەتوانێت موچە كە مافی سەرەتایی هەموو موچەخۆرێكە لەكاتی خۆیدا بەتەواوەتی دابینی بكات، ئایا چۆن دەتوانێت پەیوەندی نێوان خۆیی وهاوڵاتیان توندتر بكاتەوە؟ حكومەتێك داهێنان بكات لەدەستبردن بۆ گیرفانی خەڵك و بەناوی كەمكردنەوە و پاشەكەوتی موچەوە شەرعیەت بدات بەدزی فەرمی (چونكە كەمكردنەوە و پاشەكەوتی موچە جگە لەدزییەكی فەرمی كە حكومەت بەئاشكرا دەیكات ناكرێت هیچ ناوێكی لێ بنرێت)لەبەرامبەر پێنەدانی موچەش، نەوت بەشەو وڕۆژ بفڕۆشێت و داهاتەكەشی نادیار بێت و هەر لەژورە تاریكەكانی بەشكردنی ماڵی دزراوی میللەت لەنێوان چەند سەرێك دابەش بكرێت، ئایا دەتوانرێت ئومێدی باشكردنی لەسەر هەڵبچنرێت؟ ئەم حكومەتە لەگەندەڵی و بەهەدەردانی سامان و بێڕێزیكردن بەهەموو هاوڵاتییەكەوە نەك توانیوێتی داهێنەربێت بەڵكو هەنگاوی گەورەی ناوە بۆ ئەوەی لەهەموو بوارەكاندا نموونەی دەسەڵاتێكی شكستخواردوومان پێشكەش بكات.

بۆیە شكستی ئەم كابینە ئەوەندە روون و دیارە پێویست بەوە ناكات خاڵ ریز بكەین بۆ ئەوەی باوەڕ بە هاوڵاتیان بهێنێت كە كاك نێچیر و جێگرەكەی لەحكومداریدا نەك سفریان هێناوە بەڵكو بەشێوەیەك كەوتوون هیچ بەهایەكیان بۆ حكومڕانی خۆماڵی نەهێشتووەتەوە.
بۆیە دەبوو شەرمی سیاسییان هەبوایە و هەرزوو دەستیانلەكاربكێشایەتەوە نەك بە دەنگی دلێر وبەرز قسە بكەن، ئێستاش درۆكردن بەنرخی ئومێد و هیوا بەخەڵك بفڕۆشنەوە. دەبوو بەرلەوەی بارزانی مام وازی بهێنایە ئەم برازایە ئاڵای سپی شكست و كەوتنی بەرزبكردایەتەوە نەك ئێستاش لەسەر شاشەوە ئەندازیاری بێ ئومێدكردن وشكست قسەی گەورە بكات و پێی وابێت دەتوانێت هەنگاو بنێت.

كە هەمیشە دەڵێن ئەم كارئاكتەرە سیاسییانەی ئێمە كەسی دۆڕاوون و مرۆڤی بودەڵەن، بەبێ رێزییەوە سەیری هاوڵاتیان دەكەن ئەمە باشترین نموونەیە كە شەرمی سیاسی لای سەرۆك وەزیران و جێگرەكەی نەك هەر نەماوە بەڵكو گەیشتووەتە ترۆپكی بێ رێزیكردن بەرامبەر بە هەموو خەڵك.

بۆیە هەنگاوی دروست ودەستپێكی تازە لەوێیەوە دەستپێدەكات كە نێچیرڤان بارزانی و جێگرەكەی و هەموو ستافەكەی بەتەواوەتی لەحكومڕانی دوربخرێنەوە ناكرێت خەڵك باجی نەخوێندەواری  و بێ ئاگایی لەحكومڕانیی ئەم ستافە بدات كە چارەنوسی ئەم وڵاتەیان كردووەتە ناو گێژەڵوكەی داڕمانەكانی خۆیانەوە.

PM:12:45:03/12/2017




ئه‌م بابه‌ته 49 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌