نەخۆشی لەبیرچوونەوە لەكوردستان ڕوو لەهەڵكشانە

AM:10:40:10/01/2018
ژیان: ڕێژوان ئازاد
نەخۆشی لەبیرچوونەوە لەهەرێمی كوردستان ڕوو لەزیادبوونە، ئەوەش بەوتەی بەرپرسانی وەزارەتی تەندروستی‌و پزیشكانی پسپۆڕ، كە هۆكارەكەی بۆ كێشە دەروونی‌و دارایی‌و سیاسیی‌و كۆمەڵایەتییەكان دەگەڕێنرێتەوە.

ئەو نەخۆشییە كە چەند جۆرێكی هەیە لە ئێستادا بەبەربڵاوترین دادەنرێت لەسەر ئاستی جیهان، ئەوەش بەهۆی زۆربوونی كێشە دەرونییەكان‌و جەنجاڵی زیاتری مرۆڤەوە.

قورسترین‌و ترسناكترین قۆناغی نەخۆشییەكە زەهایمەرە كە بەزۆری تووشی كەسانی بەساڵاچوو دەبێت‌و كەسانی توشبوو هیچ شتێكیان بەبیرنایەتەوەو بەتەواوی لەیادەوەرییەكانیان دادەبڕێن‌و هیچ كەسێك ناناسنەوە.

د.عەبدولڕەحمان عەزیز ڕەسوڵ، پسپۆڕی نەخۆشییەكانی مێشك‌و دەمار، بۆ (ژیان) ئاماژەی بەوەدا، سەرجەم جۆرەكانی نەخۆشی بیرچوونەوە لەهەرێمی كوردستان لەزۆربووندان.


قورسترین‌و ترسناكترین قۆناغی نەخۆشییەكە زەهایمەرە كە بەزۆری تووشی كەسانی بەساڵاچوو دەبێت‌



رونیشیكردەوە "گرفتی لەبیرچوونەوەی ئاسایی زۆركەس لەگەڵیەتی، بۆ نموونە سویچی ئۆتۆمبێل لە شوێنێك دادەنێیت‌و نازانیت لەكوێیە، بەڵام لەبیرچوونەوە بەهۆی نەخۆشی یان خەڵەفان ئەوە دەبێتە نەخۆشی‌و ئەلزەهایمەریش مەترسیدارترینیانەو كەسی توشبوو هیچ ڕەبتێك لەنێوان خانەكانی مێشكدا نامێنێت‌و نە هیچ كەسێك دەناسێتەوە، نە دەزانێت بێتەوە ماڵەوە نە هیچ یادەوەرییەكی دەمێنێت."

ئەوانەی تووشی ئەو نەخۆشیە دەبن تەمەنیان لە نێوان 60 بۆ 65 ساڵیدایەو بەڕێژەی جۆراو جۆر لە تەمەنەكانی تریشدا هەیە، هەندێكجار بەهۆكاری زەبری جەستەیی یان دەروونی كەسەكان لە تەمەنی زۆر كەمتردا دووچاری نەخۆشی زەهایمەرو لەبیرچوونەوە دەبن.


بە بڕوای ئەو پزیشكە جگە لە بۆماوەیی، قورسی ژیان‌و ڕووداوە سیاسیی، كۆمەڵایەتی‌و دەروونییەكان هۆكاری سەرەكین بۆ نەخۆشی بیرچوونەوەو زەهایمەر.

ئەو نەخۆشییە هەندێ‌ حاڵەتی هەیە چارەسەر دەكرێن، وەك كەمدەردانی ڕژێنی دەرەقی، كەمبوونی هەندێ‌ جۆری ڤیتامین، هەڵئاوسانی مێشك، كەمبوونی ماددەی ئاسن. بەڵام نەخۆشی زەیهایمەر چارەسەری نییە كە بەهۆی چەند بارەی نۆرەی دەماغ ، تێكچوونی بەشی پێشەوەو دواوەی مێشك، هەروەها بوونی لوو لە مێشكدا دروستدەبێت.

بە بڕوای پسپۆڕانی دەروونی، هەرێمی كوردستان‌و ژینگەكەی هۆكارن بۆ نەخۆشی لەبیرچوونەوە زیادبوونی زەهایمەر.


بۆماوەیی لە نەخۆشی زەهایمەردا ڕۆڵی هەیە، بەڵام ژینگەی كوردستان لە ڕووی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و دەروونی‌و داراییەوە وای كردووە نەخۆشییەكە ڕوو لەهەڵكشان بێت


دانیال سەعدی، پسپۆڕی نەخۆشییە دەروونییەكان، ئاماژەی بەوەدا لەبیرچوونەوە خۆی نەخۆشی نییەو نیشانەیەكی نەخۆشییە كە ئەگەر لە سەرەتادا چارەسەر نەكرێت ڕەنگە بە درێژایی كات ببێت بەزەهایمەرو دەبێتە نەخۆشی.

وتیشی "لەهەرێمی كوردستان لەبیرچوونەوەی كاتی زۆر ڕووی لەزیادبوون كردووە، كە بەهۆی زەبرێكی دەروونی یان جەستەیی تووشی كەسەكان دەبێت‌و دواتر چارەسەر دەكرێت".

بەوتەی ئەو پزیشكە، بۆماوەیی لە نەخۆشی زەهایمەردا ڕۆڵی هەیە، بەڵام ژینگەی كوردستان لە ڕووی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و دەروونی‌و داراییەوە وای كردووە نەخۆشییەكە ڕوو لەهەڵكشان بێت.

هەرچەندە تائێستا هیچ چارەسەرێك بۆ نەخۆشی زەهایمەر نەدۆزراوەتەوە، بەڵام بەپێی توێژینەوە پزیشكییەكان دەكرێت لەڕێگەی هەندێك راهێنانی تایبەت‌و ئارامكردنەوەی كەسەكان‌و باشكردنی دۆخی ژیانیان، توشبوون بەو نەخۆشییە كوشندەیە دوابخرێت، یان كەمبكرێتەوە.


بەرپرسانی وەزارەتی تەندروستی جەختدەكەنەوە، نەخۆشی لەبیرچوونەوە لەهەرێمی كوردستان ڕوو لەهەڵكشانە، كە نیشانە سەرەتاییەكانی بریتین لە دوودڵی‌و رارایی بەردەوام‌و كەمبونی توانای مێشك‌و توڕەبوونی بەردەوام، پێش ئەوەی نەخۆشییەكە بەتەواوی لەكەسی تووشبودا دەستنیشان بكرێت.

خاڵس قادر، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێم، بۆ (ژیان)ی ئاشكرا كرد، نەخۆشی لەبرچوونەوە ئاساییەكان ڕوو لە هەڵكشانن‌و حاڵەتی زەهایمەریش تۆمار دەكرێن.

وتیشی "لەم چەند ساڵانەدا نەخۆشی لەبیرچوونەوە بەهەموو جۆرەكانیەوە لە هەرێمی كوردستان ڕووی لەزیادبوون كردووە."