مام جەلال: لەگەڵ هێرۆ چومە سینەما من خەوتم و ئەو سەیری فیلمی دەكرد

PM:12:39:24/08/2017
كورد میدیا
كاتێك لەدایك دەبێ‌، باوكی ئاهەنگی بۆ دەگێڕێ‌، لە كاتێكدا لەو سەردەمەدا لە سلێمانی وا باو نەبووە ئاهەنگ بۆ لەدایكبوونی كچ بگێڕدرێ‌، بەڵام ئیبراهیم ئەحمەد، وەك كچەكەی باسی دەكات "باوەڕی بە یەكسانیی ژن و پیاو هەبوو".

هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد، كە یەكێتییەكان و زۆر لە دۆستەكانی بە "هێرۆخان" ناوی دەهێنن، ساڵی 1948 لە باوكێكی باشووری و دایكێكی باكووری لەدایكبووە. ئیبراهیم ئەحمەد نووسەر، ئەدیب و یەكەم سكرتێری مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان، بەبۆنەی لەدایكبوونی ئەوەوە ئاهەنگی گێڕاوە.

ئیبراهیم ئەحمەد كە دامەزرێنەری حیزبی هیوا و كۆمەڵەی (ژێكاف) بوو، پاشان بووە یەكێك لە دامەزرێنەرانی پارتی دیموكراتی كوردستان، بەهۆی چالاكیی سیاسی دەستگیر كراوە، گەلاوێژخانی دایكی هێرۆ دەڵی"ئەو هێرۆیەی كە لە تەمەنی 6 مانگیدا بۆ ماوەی دوو ساڵ لە ئامێز و ئاواز و سەدای باوكی بێبەش بوو".

لە دەروونناسەوە بۆ سیاسەت كردن

هێرۆ ئیبراهیم خاوەنی 5 خوشك و دوو برایە بەناوەكانی (شاناز، هەتاو، لیلۆز، كوردە، هێڤی، هەڵۆ و هاوڕێ). خوێندنی سەرەتایی لە كەركووك و بەغدا تەواو كردووە، دواتر گەڕاوەتەوە سلێمانی بۆ خوێندنی دواناوەندی و دوو ساڵیشی لە تاران خوێندووە، دواتر بەشی دەروونناسیی كۆلێژی پەروەردەی زانكۆی موستەنسریەی لە بەغدا تەواو كرد.
 
ناوەڕاستی ساڵی 1970 شوو بە جەلال تاڵەبانی دەكات، ئەگەرچی 15 ساڵ لە هاوژینەكەی بچووكتر بووە، بەڵام تاڵەبانی ئەوكات لە هەڕەتی لاوێتی و چالاكیی سیاسیدا بووە و فەرماندەی هێزی پێشمەرگە بووە لە شۆڕشی ئەیلول كە هاوخەباتی سیاسی و فكریی باوكی هێرۆ، ئیبراهیم ئەحمەد بوو. ئەوان هەردووكیان دامەزرێنەری باڵی مەكتەبی سیاسیی پارتین كە دواتر لە ئەدەبیاتی سیاسیدا بە باڵی جەلالی ناوی رۆیشت. دایكی هێرۆخان دەڵێ‌: "مام جەلال بەرلەوەی ببێتە زاوامان، تەمەنی 16 ساڵ بوو كە هاتوچۆی دەكردین، هەموو جارێك باوكی هێرۆ دەیگوت خەڵك وادەزانن  لەبەر ئەوە مام جەلالم خۆشدەوێت چونكە زاوامە، بەڵام من مام جەلالم ئەوەندە خۆشویستووە حەزم كردووە ببێتە زاوام".

هێرۆخان و خواوەندی رۆمانی

هێرۆ ئیبراهیم و تاڵەبانی بۆ مانگی هەنگوینی روودەكەنە بەیرووتی پایتەختی لوبنان، لە هۆتێلێك بە ناوی فیدراڵ لە نزیكی ناوچەی بەناوبانگی گەشتیاریی رەوشە مانگی هەنگوینی بەسەردەبەن، دوای سێ‌ ساڵ لە شاری بەغدا نۆبەرەكەیان دێتە ژیان و ناوی دەنێن "باڤڵ"، ساڵی 1977 لە نەخۆشخانەیەكی دیمەشقی پایتەختی سووریا منداڵی دووەمیان دەبێت و ناوی دەنێن "قوباد"، پاش ماوەیەكی كەم هەردوو منداڵەكە لەلای دایك و باوكی جێدەهێڵێ‌ و لەگەڵ هاوژینەكەی دەگەڕێنەوە كوردستان بۆ دەستپێكردنەوەی شۆڕش لە دژی حكومەتی بەغدا، گەلاوێژخان دەڵێ‌: "هێرۆ زۆر زەحمەتی كێشاوە، كە منداڵی دووەمی بوو بەجێیهێشت و لەگەڵ مام جەلال رۆیشت، هەردوو كوڕەكەی (بافڵ و قوباد) لەلای من گەورەبوون، بە فرمێسكی ئەوان و منداڵەكانی خۆم گەورە كرد، هێرۆ پێشمەرگەیەك بوو لەو شاخانە".

یەكێك لە خاڵە بەهێزەكانی هێرۆخان ئەوەیە كە توانای بڕیاردانی هەیە

هێرۆ ئیبراهیم لە شاخ بە "دایانا" بانگ كراوە، لەبارەی بەستنەوەی ئەو ناوە بە دایانای خواوەندی رۆمانی، لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ سایتی جەزیرە بە پێكەنینەوە دەڵێ‌: "كوڕەكەم نەیدەزانی بڵی دایە، دەیگوت دایانا".

هیرۆخان ئەگەرچی لە ساڵی 2005 وە بۆ 2013 خانمی یەكەمی عێراق بووە، بەڵام وشەی خانمی یەكەمی رەتدەكردەوە و دەیگوت: "پێمخۆشە پێم بڵێن دادە" وەكو ئاماژەیەك بۆ خوشكی گەورە.
تاڵەبانی لە دیداری تەمەن-دا دەڵێ‌"خۆی شەخسیەتی خۆی هەیە، لە شەخسیەتی مندا نەتواوەتەوە، گەلێكجار جیاوازیشمان دەبێ‌ لەسەر سیاسەت، ئەو رێگایەك دەگرێ‌ و من رێگایەكی دیكە".

تاڵەبانی گوتبووی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد بۆ ئەو جگە لە هاوژین چوار شتە: (دكتۆرە و ئاگای لە تەندروستی تاڵەبانی بووە، راوێژكاری بووە لەسەر زۆر بابەت پرسی پێكردووە، خەمخۆری بووە، خەمی شتی رۆژانەی ژیانی تاڵەبانی خواردووە، هاوڕێی بووە و بەردەوام قسەی دڵی خۆی لای ئەو كردووە).

ئەرشیفی شۆڕشە

هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد لە سەردەمی پێشمەرگایەتی لەگەڵ هاوژینەكەی كە سكرتێری هێزێكی خاوەن سێ‌ باڵی ناتەبا بووە، ئاگاداری ورد و درشتی رووداو و ناكۆكییە سیاسییەكانی نێوخۆی یەكێتی و یەكێتی و لایەنە كوردستانییەكانی دیكە بە تایبەتی پارتی بووە، بە كامێرایەكی VHS رووداوە مێژووییەكان و ئەو هێرش و پەلامارانەی تۆمار كردووە كە كراونەتە سەر باشووری كوردستان، ئەو ڤیدیۆیانە لە میدیا جیهانییەكاندا سوودی زۆریان لێ وەرگیراوە، تەنانەت باڵیۆزی عێراق لە بەریتانیا لە ساڵی 1987 دا وێنە ڤیدیۆییەكانی ئەوی بە "ساختە" وەسف كردبوو. هێرۆخان لەگەنجێتیدا كاراكتەرێكی سەرەكیی پشتی كامێرا بووە. سەرەڕای ئەوەی ئێستا خاوەن میدیا و كەناڵە، بەڵام ئێستاش هەر حەزی لە پشت كامێرایە و كەمترین لێدوان و هەڤپەیڤینی بەر كامێرای هەیە.

ئامادە نەبووە ببێتە پارتی

ئەگەرچی باوكی سكرتێری مەكتەبی سیاسی پارتی بووە، بەڵام هێرۆخان رەتیكردووەتەوە ببێتە ئەندامی حیزب. لەو بارەیەوە لە سایتی جەزیرە دەڵێ‌"داوایان لێكردم ببمە ئەندامی حیزب، بەڵام رەتمكردەوە، گفتوگۆیەكی گەورە لە شاخ دروستبوو، پێیاندەگوتم چۆن تۆ جورئەت دەكەی رەتیبكەیەوە؟ بەڵام باوكم بەرگریی لێكردم و گوتی ئەو مافی بڕیاردانی هەیە، ئەگەر حەز بكات ببێتە ئەندام بەخێر بێت، بەڵام ئەگەر نەیكات نابێ‌ زۆری لێبكرێت".

ئەو دواتر لە شاخ بووەتە پێشمەرگە و چەكیان داوەتێ، لەوبارەوە دەڵێ‌"دەمانچەیەكیان پێدام و راهێنانیان لەسەر بەكارهێنانی پێكردم، بەڵام بەكارم نەهێنا و تەقەم لە هیچ كەسێك نەكرد، وەكو ژەنەراڵێك مامەڵەیان لەگەڵ دەكردم، بابەتەكە لەسەر خودی كەسەكە دەوەستا، ئەگەر بترسابای وەكو ژن مامەڵەیان لەگەڵ دەكردی".

دەستاوی هێرۆخان خۆش نییە

هێرۆخان بە پێچەوانەی زۆربەی ژنانی كوردەوە زۆر حەزی لە كاری ماڵەوە نەبووە. هەوڵیشی داوە خواردن و چێشت ئامادە بكات، بەڵام دەڵێ‌"كەس حەزی لە خواردنی دەستی من نەبووە"، حەزیشی لە سەیركردنی فیلم كردووە، زمانی ئینگلیزی لە رێگای فیلمەوە فێر بووە، مام جەلال لە كتێبی دیداری تەمەن دەڵێ‌"زۆر جاران لەگەڵ هێرۆ دەچووینە سینەما، بەڵام من خەوم لێدەكەوت، ئەویش سەیری فیلمی دەكرد".

مام جەلال: هێرۆ جگە لە هاوژین چوار شتی دیكەیە بۆ من

سەرەتای هەشتاكان پیاوانی موخابەراتی عێراق لە لوبنان هەوڵی رفاندنیان داوە، بەڵام بەشێوەیەكی سەرسوڕهێنەر خۆی رزگار كردووە، بە گوێرەی زانیارییەكان چەندین نووسەر و رۆژنامەنووس پێشنیازیان كردووە یاداشتەكانی بۆ بنووسنەوە، بەڵام ئەو رەتیكردووەتەوە و گوتوویەتی لە ژیانی پێشمەرگایەتی و سەردەمی خۆشاردنەوە لە دەرەوەی كوردستان دووچاری زۆر چیرۆكی سەركێشی بووە كە رەنگە ئاسان نەبێ‌ نەوەی نوێ‌ بڕوای پێبكەن.
                            
نەیهێشت سەرای سلێمانی تێكبدرێ‌

هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد، جگە لەوەی ئەندامی مەكتەبی سیاسیی یەكێتییە، ئەندامی خولی یەكەمی پەرلەمانی كوردستانیش بووە. خاوەنی رێكخراوی منداڵپارێزرانی كوردستان، دەزگای خاك و میدیای كوردساتە، دۆستی هونەر و رۆشنبیرانە و بەردەوام لە چالاكییە هونەری و ئەدەبییەكاندا دەردەكەوێت، رێگری لە زۆر بەرپرس و سەرمایەدار كردووە شوێنە دێریینەكانی سلێمانی بكەنە مۆڵ و شوێنی بازرگانی، تەنانەت هەموو هێزی خۆی بەكارهێنا و نەیهێشت سەرای سلێمانی تێكبدرێت.

یەكەمی كۆنگرە بوو

هێرۆ ئیبراهیم كەمترین چالاكیی سیاسی هەبووە، كاتێك هاوژینەكەی بووە سەرۆككۆماری عێراق، ئەو هەر لە سلێمانی مایەوە، لە هەڵبژاردنی 2009 كە گۆڕان زۆربەی دەنگەكانی پارێزگای سلێمانی برد، هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد بووە بەرپرسی مەڵبەندی یەكێتی لە سلێمانی بە ئومێدی راستكردنەوەی باری لاسەنگی حیزبەكەی لەو پارێزگایە، لە كۆنگرەی سێییەمی یەكێتیدا، خۆی بۆ سەركردایەتی یەكێتی هەڵبژارد و لە هەموو ئەندامانی سەركردایەتی یەكێتی زیاتر دەنگی هێنا كە 1090 دەنگ بوو، پاشان بە ئەندامی مەكتەبی سیاسی ئەو حیزبە هەڵبژێردرا.

پەروین كاكە حەمە، ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی لەبارەی هێرۆخانەوە بە (رووداو)ی گوت "هێرۆخان خاوەن كەسایەتییەكی بەهێزە و بەرگەگرە، توانای بڕیاردانی هەیە. لە پرسە نیشتمانی و نەتەوەیییەكان لە پێشەوەیە، جگە لەوەی كەسێكی سادە و خاكییە، لە هەمانكاتدا كەسێكی ئاگادارە و لە پرسی ژناندا یەكسانیخوازە".

پێگەی سیاسیی هێرۆ ئیبراهیم لە دوای نەخۆشكەوتنی تاڵەبانی لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و عێراق بەهێزتر بوو، هەتا هەڵبژاردن نەكرا رێگای نەدا پۆستی سەرۆككۆماری لە عێراق پڕبكرێتەوە، تاڵەبانی لە 17/12/2012 لە بەغدا بەهۆی جەڵتەی مێشكەوە باری تەندروستیی تێكچوو، دوای وەرگرتنی چارەسەری پزیشكی لە ئەڵمانیا، رۆژی 19/7/2014 گەڕایەوە سلێمانی. دوای هەڵبژاردنی نیسانی 2014 كاریگەری هێرۆ ئیبراهیم  ئەحمەد جارێكی دیكە دەركەوت كاتێك رێگەی نەدا بەرهەم ساڵح جێگری دووەمی سكرتێری یەكێتی پۆستی سەرۆككۆماری عێراق وەربگرێت. لە ماوەی ئەو دوو ساڵەشدا رێی نەدا جگە لە چەند كەسێك، هیچ سەركردەیەكی كوردستانی و عێراقی و بەرپرسی یەكێتی، تاڵەبانی لە نەخۆشخانە ببینێ‌ تا ئەو رۆژەی گەڕایەوە سلێمانی.

هێرۆخان كەمترین قسە دەكات بڕوای بە موجامەلە نییە

هەرچەندە هێرۆ ئیبراهیم لەنێو یەكێتی بە رواڵەت تەنیا ئەندامی مەكتەبی سیاسیی یەكێتییە، بەڵام لە واقیعدا شتێكی دیكە دەگوزەرێ‌، ئەوەش بە ئاشكرا دەركەوت كاتێك كەوتە كێشە لەگەڵ كۆسرەت رەسوڵ و بەرهەم ساڵح، جێگرانی سكرتێری گشتی لەسەر بەڕێوەبردنی یەكێتی و كۆنگرەی چوارەمی ئەو حیزبە كە دەبوو لە مانگی 10ی 2013 بكرێ‌.

ئەگەرچی بەپێی پەیڕەوی ناوخۆی یەكێتی دەسەڵات لای جێگرانی سكرتێر بوو، بەڵام قسەی كۆتایی لای هێرۆخان بوو، ئەمەش پاڵی بە زیاتر لە 26 سەركردە و مەكتەبی سیاسی ئەو حیزبەوە نا لە سەرەتای ئەیلولی ساڵی رابردوو، باڵی ناوەندی بڕیار رابگەیەنن، بەڵام بەهێزی و كاریگەریی هێرۆ ئیبراهیم زۆر زیاتر بوو لەوەی كە ئەو باڵە بتوانێ هیچ رۆڵێك لە ژیانی سیاسیی ئەو حیزبەدا بگێڕێ.

كەسێكی نزیكی هاوژینی تاڵەبانی دەڵێ‌ "كاتێك هێرۆخان دەڵێ‌ نا، دەتوانێت بەرگری لە نایەكەی خۆی بكات و كۆدەنگی بۆ ئەو نایە دروست بكات".

عەڕڕابی نزیككردنەوەی گۆڕان و یەكێتی بووە

لە هەموو پرۆژەیەكی نێوخۆیی و دەرەكیدا بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی یەكێتی، بنەماڵەی تاڵەبانی و بە تایبەتی هێرۆ ئیبراهیم سەنتەر بوون، هەر بۆیە لەدوای نەخۆشكەوتنی تاڵەبانی، هێرۆخان بە فەرمی لە تاران لەلایەن گەورە بەرپرسانی ئێرانەوە پێشوازیی لێكرا، پێشتر ئێرانییەكان پڕۆژەیەكیان بۆ بەڕێوەبردنی یەكێتی تا بەستنی كۆنگرە پێشكەشی باڵە ناكۆكەكان كردبوو كە خۆی لە كۆمیتەیەكی شەش كەسیدا دەبینییەوە و هێرۆ ئیبراهیمیش ئەندامێك بوو، بەڵام ئەو پڕۆژەیە شكستی هێنا.

هێرۆ ئیبراهیم بە عەڕڕاب و ئەندازیاری لێكنزیكبوونەوەی گۆڕان و یەكێتی دادەنرێت، سەرەرای ململانێی توندی نێوان تاڵەبانی و نەوشیروان مستەفا، وەڵامدانەوەی یەكدی بە راپۆرت و كتێب، بەڵام هیچ ساردی و ناكۆكییەكی شاراوە لە نێوان ئەو و نەوشیروان مستەفادا دروست نەبوو، بەڵكو لە گەرمەی ململانێیەكەی سلێمانی و خۆپیشاندانەكانی 17ی شوباتدا هێرۆخان سەردانی ماڵی رێكخەری پێشووی گۆڕانی كرد. هەر بۆیە رێگای نەدا ئەو میدیایانەی لە ژێر كۆنتڕۆڵی ئەودا بوون، هیچ قسەیەك لەسەر كەسایەتی نەوشیروان مستەفا و سەركردە باڵاكانی گۆڕان بكەن و لەلای هاوڕێكانی گوتبووی "ئەوان هاوڕێی شاخم بوون".

نەوشیروان ئامۆژگاریی كردووە

لەبارەی دەستبەسەرداگرتنی موڵك و دارایی یەكێتی، تێوەگڵان لە نەوت و كاری بازرگانی، هێرۆ ئیبراهیم لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ رۆژنامەی (هاووڵاتی) دەڵێت"كاتی خۆی لە سەردەمی شاخ كاك نەوشیروان بانگی كردم گوتی وەكو خوشكێك ئامۆژگاریت دەكەم، دوور و نزیك پەیوەندیت بە دارایی یەكێتی و شۆڕشەوە نەبێ‌، لەو كاتەوە من نزیكی ئەو بابەتانە نەكەوتووم".

بێگەرد تاڵەبانی، ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی لە بارەی ئەوەوە بە (رووداو) گوت "ژنێكە كەم قسە دەكات، بەڵام زۆرترین كاریگەری لەنێو بڕیاری سیاسی یەكێتی و كوردستان هەیە. كەسێكە بڕوای بە موجامەلە و پێچ و پەنا نییە، قسەی خۆی راشكاوانە دەكات و ئەوەی لە دڵیەتی و قەناعەتی پێی هەیە دەیڵێ‌ و بەرگری لە قسە و بڕیارەكانی خۆی دەكات".

لە رۆژێكدا 24 قاوەی خواردووەتەوە

بە قسەی كەسانی نزیكی، هێرۆخان دۆستی بەردەوامی قاوەی تاڵ و جگەرەیە، ئەوەندە شەیدای قاوەیە، لە رۆژێكدا لەگەڵ پێشوازی لە هەر میوانێك قاوەیەكی خواردووەتەوە، ئەوانەی لێی نزیكن، جارێك پێیانگوتووە ئەمڕۆ 24 قاوەت خواردووەتەوە.

هێرۆ ئیبراهیم لەبارەی خواردنەوەی قاوە بە (رووداو)ی گوت "من كە لە شاخیش بووم هەوڵم دەدا ئامێری دروستكردنی قاوەكەم لەگەڵ بێت و لێم نزیك بێت".

هیرۆخان زۆر چاودێریی میدیا دەكات و پێیوایە سیاسەت دەبێ‌ بە راستگۆیی بكرێت، هەر بۆیە ئامادە نییە رەخنە لە حكومەت و دۆخی ئێستای كوردستان بگرێت و دەڵێ‌ "ناكرێ‌ كوڕم جێگری سەرۆكوەزیران بێ‌، خۆشم بە هەناسەی ئۆپۆزیسیۆن قسە بكەم".

بێگەرد تاڵەبانی دەڵێ‌"هێرۆخان ئەگەر بزانێت كارێك هەڵەیە، راشكاوانە قسەی خۆی دەكات و چاوپۆشی ناكات لەبەر ئەوەی كوڕی یان كەسێكی نزیكی بەرپرسە لەو بابەتە".

 یەكێتی ناكەمە قوربانی گۆڕان و پارتی

جێگرانی سكرتێر و بەشێك لە سەركردەكانی دیكەی یەكێتی، هێرۆ ئیبراهیم بە دەستبەسەرداگرتنی دارایی و بڕیاری یەكێتی و دوورخستنەوەی لایەنگرانی خۆیان لەنێو ئۆرگانەكان تۆمەتبار دەكەن، ئەو رەخنەی لەو تیمەی ئێستای سەركردایەتی و مەكتەبی سیاسی هەیە، پێیوایە پشتگیریی بەردەوامی تاڵەبانی ئەوانی گەیاندووەتە ئەو شوێنە و ئێستا كاتی هاتنە پێشەوەی نەوەی نوێیە، هەر بۆیە لە ماوەی دوو دەیەی رابردوودا زۆر كاری لەسەر نەوەیەكی نوێی كۆمەڵەی خوێندكاران كردووە كە لە ئایندەدا چاوەڕێ دەكرێت بێنە سەركردایەتی ئەو حیزبەوە.

چاوپێكەوتنەكانی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد لەگەڵ میدیا لە ژمارەی پەنجەكانی دەستێك تێناپەڕن، بۆ ئامادەكردنی ئەو پرۆفایلەش، قسەكانی لەم رستەیە زیاتر نەبوون"من یەكێتی ناكەمە قوربانی گۆڕان و پارتی، یەكێتی لەسەر سیاسەتی هاوسەنگی خۆی بەردەوام دەبێ‌".